Μία νέα ομάδα αντιδιαβητικών  φαρμάκων παρουσιάσθηκε  πρόσφατα τα τελευταία χρόνια. Υπόσχεται πολλά παραπάνω από την  μείωση του σακχάρου του αίματος. Υπόσχεται καρδιαγγειακή και νεφρική προστασία!

Ποια είναι αυτά τα φάρμακα και πως δρούν;

Το μυστικό της δράσης τους βρίσκεται στους νεφρούς .

Οι νεφροί δέχονται το 25% του αίματος που κυκλοφορεί στα αγγεία. Το αίμα αυτό  φιλτράρεται και δέχεται επεξεργασία συνεχώς. Από τα φίλτρα του νεφρού (σπειράματα) περνάνε καθημερινά 180 γραμμάρια  σακχάρου.  Αυτή η ποσότητα  επαναρροφάται  πλήρως στα σωληνάρια του νεφρού που βρίσκονται  μετά τα φίλτρα (σπειράματα).Γιαυτό στα ούρα τελικά δεν παρατηρείται σάκχαρο. 

Για να γίνει αυτό λειτουργούν αδιάκοπα ειδικές αντλίες  που δεσμεύουν το σάκχαρο και το στέλνουν πίσω στην κυκλοφορία του αίματος. Τις αντλίες αυτές αναστέλλουν τα καινούργια φάρμακα. Λέγονται αναστολείς της συμμεταφοράς  σακχάρου και νατρίου  SGLT-2 inhibitors ) η γλιφλοζίνες.  Έτσι, σχεδόν όλο το σάκχαρο που διέρχεται από τους νεφρούς δεν επαναρροφάται και απομακρύνεται με τα ούρα.

Βρέθηκε ότι μειώνουν τα προβλήματα από την καρδιά και τα  αγγεία και καθυστερούν σημαντικά την επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας. Αυτό γίνεται με  πολύπλοκους     μηχανισμούς. Η δράση τους αυτή είναι σημαντική και επιβεβαιωμένη. Μάλιστα  θεωρείται λάθος να μην χορηγούνται, όταν βέβαια υπάρχει η ένδειξη από τον θεράποντα ιατρό.

Κυκλοφορούν με μορφή χαπιών. Σε αντίθεση με τα άλλα αντιδιαβητικά λαμβάνονται ανεξάρτητα από τα γεύματα 

Όπως όλα τα φάρμακα έχουν παρενέργειες.

Α)Οι πιο συνηθισμένες είναι οι εξής:

1. Λοιμώξεις ουροποιητικού, συνήθως μυκητιάσεις. Το σάκχαρο των ούρων αυξάνει τον κίνδυνο των λοιμώξεων στα γεννητικά όργανα. Παρουσιάζεται ως λευκό υγρό  με την μορφή χαλασμένου γιαουρτιού  στο πέος και στον γυναικείο κόλπο. Αντιμετωπίζεται εύκολα με αντιμηκυτιασικές και άλλες αλοιφές. Συστήνεται συχνό πλύσιμο των περιοχών αυτών με ζεστό νερό και ουδέτερο σαπούνι και  αποφυγή στενών εσωρούχων.
2. Υπογλυκαιμία. Δεν είναι συχνή. Προτείνεται η μείωση  της δόσης των άλλων αντιδιαβητικών.   
3. Αφυδάτωση.Τα φάρμακα αυτά προκαλούν αυξημένη διούρηση. Συστήνεται η πρόσληψη άφθονων υγρών  ούτως ώστε να μην υπάρχει δίψα και τα ούρα να έχουν ανοικτό κιτρινωπό χρώμα.

Β) Πολύ σπάνια

1)Αύξηση των οξέων στο αίμα (Οξέωση).  Οι Γλιφλοζίνες μπορεί να αυξήσουν κάποια οξέα (κετόνες) στον  οργανισμό. Η παρενέργεια αυτή είναι πολύ σπάνια αλλά ενδέχεται να είναι σοβαρή. Παρατηρείται εάν δεν φάει κάποιος για πολλές μέρες, έχει πάθει αφυδάτωση, μείωσε πολύ γρήγορα την ινσουλίνη, κατανάλωσε πολλά οινοπνευματώδη  και αισθανόταν ασθενής. Δίαιτες  με πολύ λίγους υδρογονάνθρακες (οι καλούμενες κετονικές δίαιτες) αυξάνουν περισσότερο τον κίνδυνο.

Συμπτώματα είναι ναυτία και έμετος, κοιλιακό άλγος ζάλη και δίψα. Η αναπνοή  μυρίζει όπως τα καθαριστικά της βαφής των νυχιών. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενημερώνεται άμεσα ο θεράπων  ιατρός.

2) Ασθένεια  κάτω άκρου. Ο ασθενής που  έχει κυκλοφορικά προβλήματα κάτω άκρου ή έλκη ενημερώνει τον θεράποντα ιατρό.

Οδηγίες για τις κρίσιμες μέρες της ασθένειας 

Εάν  παρατηρηθούν έμετοι, διάρροιες, υψηλός πυρετός εφιδρώσεις και ρίγη πρέπει να διακοπούν:

• Τα φάρμακα για την αντιμέτωπη της αρτηριακής πίεσης  
• Τα διουρητικά
• Οι  γλιφλοζίνες και τα άλλα αντιδιαβητικά χάπια (Δεν διακόπτεται η ινσουλίνη)   

Και ενημερώνεται ο θεράπων  ιατρός.

Το όφελος από τα φάρμακα αυτά θεωρείται  συντριπτικά μεγαλύτερο από πιθανή ταλαιπωρία λόγω των παρενεργειών. Αυτές είναι εύκολο να αντιμετωπισθούν. Σε αυτό βοηθάει πολύ η ενημέρωση  των ασθενών.

Πως μπορούμε να μειώσουμε τον φωσφόρο της τροφής και συγχρόνως να έχουμε ισορροπημένη διατροφή;

Ο φωσφόρος θεωρείται για τους ασθενείς με νεφρική νόσο σιωπηρός δολοφόνος, γιατί επιβαρύνει την καρδιά και τα αγγεία. Τα χάπια  που λαμβάνουμε μαζί με το φαγητό  για να περιορίσουμε  την απορρόφηση του φωσφόρου των τροφών, τα φωσφοροδεσμευτικά, δεν αρκούν .Χρειάζεται και μείωση του φωσφόρου της τροφής.  Ο περιορισμός του φωσφόρου της τροφής είναι αρκετά δύσκολος. Περιέχεται στο κρέας, στα γαλακτοκομικά, στο ψάρι, στα αυγά, τροφές δηλαδή που είναι απαραίτητες για τον οργανισμό.

Εάν ο ασθενής αποφασίσει να περιορίσει δραστικά αυτές τις τροφές, προκειμένου να μειώσει πολύ τον φωσφόρο της τροφής, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να μην τρέφεται καλά και να περιπέσει σε υποθρεψία.

Για να μην συμβεί αυτό, πρέπει να αξιοποιήσουμε τρία μυστικά:

• Υπάρχουν πηγές φωσφόρου που περνούν απαρατήρητες και δεν προσφέρουν στην καλή διατροφή. Τέτοιες τροφές είναι αυτές που έχουν πρόσθετα φωσφόρου. Τα πρόσθετα φωσφόρου υπάρχουν σχεδόν παντού. Χρησιμοποιούνται στις συσκευασμένες τροφές προκειμένου να διατηρούνται και να έχουν φρέσκια εμφάνιση. Κατεψυγμένα κρέατα, αναψυκτικά, Cola, νερό με άρωμα, έτοιμες σάλτσες για σαλάτες (dressing) έχουν πολύ ανόργανο φωσφόρο. Έχει βρεθεί ότι μία συνήθης πρόσληψη χημικών πρόσθετων φωσφόρου είναι 300-400 γραμμάρια την ημέρα, ενώ σε μονομερείς δίαιτες μπορεί να φθάσει  μέχρι και 1000 γραμμάρια. Ο φωσφόρος που χρησιμοποιείται ως πρόσθετο είναι ανόργανος. Αυτός έχει το χαρακτηριστικό ότι απορροφάται από το γαστρεντερικό σχεδόν 100%, δηλαδή πολύ περισσότερο από τον οργανικό φωσφόρο που περιέχεται στις τροφές. Δυστυχώς δεν είναι υποχρεωτική η αναγραφή του πρόσθετου  ανόργανου φωσφόρου στις συσκευασίες των τροφών. Χρειάζεται λοιπόν προσοχή στην επιλογή όταν αγοράζουμε έτοιμες συσκευασμένες τροφές.
• Η παρασκευή του φαγητού έχει σημασία. Το βράσιμο μπορεί να απομακρύνει 35-50% τον φωσφόρο, ενώ διατηρεί όλα τα άλλα συστατικά.
• Πολλά φάρμακα έχουν φωσφόρο. Πρέπει ο γιατρός που σας παρακολουθεί να επιλέγει φάρμακα που δεν έχουν φωσφόρο. Δεν έχει νόημα από τη μια να παίρνουμε φάρμακα για να μην απορροφούμε τον φωσφόρο της τροφής και από την άλλη να παίρνουμε φάρμακα που περιέχουν φωσφόρο.